O‘zbekistonda ekostikerlar: kim, qanday va qayerdan olishi kerak?

Avtomobil egalari majburiy ekologik stikerlarni navbatsiz va shaxsan tashrif buyurmasdan onlayn buyurtma qilishlari mumkin.

Ekostikerlarni YIDXP (my.gov.uz) orqali "Transport" bo‘limida buyurtma qilish mumkin. Jarayon maksimal darajada avtomatlashtirilgan: avtomobil va egasi haqidagi ma’lumotlar davlat reestrlaridan olinadi, foydalanuvchi faqat ma’lumotlarni tekshirishi va arizani yuborishi kerak.

So‘ngra hujjatlar YHXXga tekshirish uchun yuboriladi. Ko‘rib chiqish uchun 10 ish kunigacha vaqt ajratiladi. Tasdiqlangandan so‘ng, tayyor stiker pochta orqali yoki kuryer orqali ko‘rsatilgan manzilga yetkazib beriladi.

Tizim rang tasnifiga asoslangan:

• yashil - ekologik toza transport;
• sariq - o‘rtacha chiqindi darajasi;
• qizil - yuqori ifloslanish darajasi.

Rang dvigatelning ekologik sinfi va yoqilg‘i turiga qarab aniqlanadi.

Quyidagilar avtomatik ravishda yashil oladi:

• elektromobillar va gibridlar;
• 3 yoshdan kichik avtomobillar;
• Yevro-2 va undan yuqori bo‘lgan benzinli va gazli avtomobillar;
• dizel - faqat Yevro-4 va undan yuqori.

Ammo tizim ishga tushirilishi bilan birinchi cheklovlar ham paydo bo‘ldi, bu haqda oldindan bilish muhim. Rasmiy ishga tushirilishiga qaramay, hozircha hamma narsa sinov rejimida ishlayapti. Hozirda ekostikerlarni faqat Toshkentda ro‘yxatdan o‘tgan mashinalar uchun rasmiylashtirish mumkin. Biroq, hududlardan ariza topshirish xizmati vaqtincha mavjud emas.

 Agar tasdiqlovchi hujjatlar bo‘lmasa, qo‘lda tekshirish ko‘zda tutilgan, bu yerda muammolar yuzaga keladi. Ko‘pgina chet elda ishlab chiqarilgan avtomobillar uchun ekologik testni shaxsan tekshirish talab etiladi. Ammo amalda bunday tekshiruvlar hali o‘tkazilmayapti va ro‘yxatga olish bo‘limlariga tashrif buyurganda stiker berilmayapti.

Shuningdek, hozirda shaxsan murojaat qilib ekostiker olish imkoni yo‘q - rasmiylashtirish faqat onlayn yoki yangi avtomobillarni ro‘yxatdan o‘tkazishda amalga oshiriladi.

Yaqin yillarda ekostikerlar asosida shaharlarda ekologik hududlar paydo bo‘ladi.

Joriy etish rejasi:

• 2026 yildan - tizimni berish va tuzatish;
• 2028 yildan - avtomobil sinfiga mos kelmaydigan hududlarga kirish uchun jarima;
• 2028 yildan keyin loyiha hududlarga kengaytiriladi;
• 2034 yilga kelib tizim butun mamlakatni qamrab oladi.

Tashabbusni Prezident Shavkat Mirziyoyev ommaviy qo‘llab-quvvatladi va cheklovlar aholining salomatligini himoya qilish uchun zarurligini ta’kidladi. Shu bilan birga, davlat qo‘llab-quvvatlashni va’da qilmoqda. Ulardan biri - eski avtomobillarni yangisiga almashtirish uchun kreditlar bo‘yicha foizlarni qoplashdir.