O‘zbekistonda avtomobil sotib olish arzonlashishi mumkin

Vazirlar Mahkamasi avtokreditlar bo‘yicha foizlarning bir qismini kompensatsiya qilishni nazarda tutuvchi qaror loyihasini jamoatchilik muhokamasiga qo‘ydi.

Davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash qiymati BHMning 1000 baravarigacha yoki 440 mln so‘mgacha bo‘lgan yangi elektromobillarni xarid qilish uchun tatbiq etiladi. Bunda kompensatsiya beriladigan kreditning maksimal miqdori 300 mln so‘mni tashkil etadi.

Hukumat kreditlashning dastlabki ikki yili davomida foiz stavkasining bir qismini kompensatsiya qilishni rejalashtirmoqda. Kompensatsiya yillik 16 foizdan yuqori stavkaga, biroq 8 foiz punktidan oshmagan qismiga nisbatan qo‘llaniladi.

Masalan, agar bank yillik 24 foiz stavka bilan avtokredit bersa, davlat 8 foiz punktini qoplab beradi va xaridor uchun amaldagi stavka 16 foizni tashkil qiladi. Agar kredit 20 foiz bilan rasmiylashtirilsa, kompensatsiya 4 foiz punktiga teng bo‘ladi.

Loyihaga ko‘ra, dastur elektr o‘rnatilgan barcha avtomobillarga tatbiq etilmaydi. Gap faqat elektr energiyasida harakatlanadigan va ichki yonuv dvigateliga ega bo‘lmagan yangi, M1 toifasidagi mashinalar haqida bormoqda. Shu tariqa, gibrid avtomobillar dasturga kiritilmagan.

Kompensatsiya olish uchun qarz oluvchi bank talablariga javob berishi, kreditlar bo‘yicha muddati o‘tgan qarzdorlikka ega bo‘lmasligi hamda kreditni rasmiylashtirish vaqtida davlat yordamidan foydalanish istagini oldindan ma’lum qilishi kerak.

Bunda pul mablag‘lari bevosita avtomobil egasiga o‘tkazib berilmaydi. Kompensatsiya bankka yo‘naltiriladi va u yerda kredit bo‘yicha foizlarni qisman so‘ndirishga sarflanadi.

Aytgancha, subsidiyani yo‘qotib qo‘yish ham mumkin. Agar qarz oluvchi ketma-ket uch oy davomida kredit to‘lovini amalga oshirmasa, kreditni muddatidan oldin to‘liq so‘ndirsa, shartnomani bekor qilsa yoki davlat yordamini rasmiylashtirishda noto‘g‘ri ma’lumotlar taqdim etsa, to‘lovlar to‘xtatilishi mumkin.

2026-yilda dasturni respublika byudjetining qo‘shimcha mablag‘lari hisobidan moliyalashtirish taklif qilinmoqda. 2027–2030-yillarda esa zarur xarajatlarni dasturga bo‘lgan talabdan kelib chiqib, har yili davlat byudjetida ko‘zda tutish rejalashtirilgan.

Bu hali qaror loyihasi bo‘lgani uchun hujjat yakuniy qabul qilinguniga qadar davlat dasturi shartlari o‘zgarishi mumkin.