Ishlab chiqarilganiga 30 yil bo‘lgan avtomobil egalari ekologik yig‘im to‘lashga majburlanishi mumkin
O‘zbekistonda eski avtomobil egalariga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan keng ko‘lamli islohot muhokama qilinmoqda.
Ekologiya qo‘mitasi transport vositalarini utilizatsiya qilish tizimini yaratish to‘g‘risidagi qaror loyihasini jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qildi.
Agar hujjat hozirgi tahririda qabul qilinsa, 2027-yildan boshlab yoshi 30 yildan oshgan avtomobillar egalari har yili BHMning 30 baravari miqdorida ekologik yig‘im to‘lashlari kerak bo‘ladi. Bu joriy hisob-kitoblarga ko‘ra, yiliga qariyb 12,4 million so‘m yoki 1000$ degani.
Ammo ish faqat yig‘im bilangina cheklanib qolmasligi mumkin. Eski avtomobillar uchun qo‘shimcha cheklovlar ham ko‘rib chiqilmoqda. Xususan, ekologik toifasi past mashinalardan keyinchalik foydalanish hamda ularni qayta ro‘yxatdan o‘tkazish imkoniyati so‘roq ostida qolmoqda.
Hukumat yangi tizimni bosqichma-bosqich joriy etishni rejalashtirgan. U avval yengil avtomobillarga, so‘ngra yuk mashinalari va avtobuslarga ta’sir qiladi, 2030-yilga borib esa deyarli barcha g‘ildirakli transport vositalarini qamrab olishi mumkin.
Belgilangan talablarga javob bermaydi deb topilgan avtomobillar maxsus baholashga yuboriladi. Shundan so‘ng egasiga utilizatsiya uchun pul kompensatsiyasi yoki yangi avtomobil xarid qilishda chegirma sifatida foydalanish mumkin bo‘lgan maxsus vaucher taklif etiladi.
Ushbu chora yo‘llardan eski va ekologiyaga zararli avtomobillarni bosqichma-bosqich olib tashlashga qaratilgan. Biroq loyiha hozirdanoq avtomobilchilar orasida ko‘plab savollarni yuzaga keltirmoqda, chunki ko‘pchilik eski mashina egalari uchun har yili 12 million so‘mdan ortiq to‘lovni amalga oshirish jiddiy moliyaviy qiyinchilik tug‘dirishi mumkin. Hatto respublikadagi 30 yillik avtomobillarning aksariyatining narxi ham yillik ekologik yig‘im miqdoridan salgina yuqori bo‘lishi ehtimoldan xoli emas.
Lekin hozircha bu shunchaki loyiha. Jamoatchilik muhokamasi davom etmoqda va avtomobil egalari o‘z fikrini bildirish imkoniyatiga ega.
