1-apreldan naqd pulga avtomobil sotib olish taqiqlanadi
O‘zbekistonda avtomobillarni qo‘ldan sotish bo‘yicha yangi qoidalar joriy etilmoqda.
2026-yil 1-apreldan boshlab ishlab chiqarilganiga 10 yil to‘lmagan (2016-yildan keyin ishlab chiqarilgan) transport vositalarini naqd pulga sotib olish mumkin bo‘lmaydi — barcha hisob-kitoblar faqat bank orqali amalga oshirilishi shart. Pul o‘tkazilganini tasdiqlovchi hujjat bo‘lmasa, notarius oldi-sotdi shartnomasini tasdiqlay olmaydi.
O‘zgarishlar Prezidentning 2025-yil oxirida imzolangan PF-246-sonli farmoni doirasida kiritilmoqda. Hujjat naqd pulsiz to‘lovlarni kengaytirish va naqd pul muomalasini qisqartirishga qaratilgan. Yangi talablar nafaqat avtomobillarga, balki qiymati 25 million so‘mdan (bu hozirgi kurs bo‘yicha 2000 AQSH dollaridan ko‘proq) oshadigan barcha yirik xaridlarga ham tegishli.
Avtomobil sotib olish jarayoni qanday bo‘ladi
Xaridor va sotuvchi shartnoma tuzish uchun notariusga murojaat qilishlari kerak. Hujjatda avtomobilning haqiqiy qiymati ko‘rsatilishi lozim. Tomonlar shartnomani imzolaganidan so‘ng, xaridor pulni sotuvchining bankdagi maxsus eskrou hisobvarag‘iga o‘tkazishi shart. Notarius pul o‘tkazilgani haqida elektron tasdiqnoma olgandan keyingina bitim rasman tasdiqlanadi.
Shartnomada avtomobil narxini pasaytirib ko‘rsatib, qolgan qismini sotuvchiga naqd berish mumkinmi?
Oldinlari hujjatda ko‘pincha kichikroq summa ko‘rsatilar edi. Endi agar shartnomada, masalan, 26 mln so‘m ko‘rsatilgan bo‘lsa-yu, avtomobilning haqiqiy narxi 100 mln so‘m tursa, nizo yuzaga kelganda sud orqali faqat bankdan o‘tgan summanigina qaytarib olish mumkin bo‘ladi. Qolgan pulni yuridik jihatdan isbotlab bo‘lmaydi, bitimning o‘zi esa qonunbuzarlik deb topilishi mumkin.
O‘zbekistonda 10 yildan eski avtomobillar: bular qanday modellar?
Yangi farmonga ko‘ra, ishlab chiqarilganiga 10 yildan oshgan avtomobillarga naqd pulsiz to‘lov cheklovi qo‘llanilmaydi. Ularni avvalgidek naqd pulga sotib olish mumkin. Bular asosan ancha eski Daewoo va Chevrolet modellari: ko‘p yurgan Damaslar, Tico, Matiz va Nexia, shuningdek, Lacetti va Cobalt. Avtoelon.uz saytidagi qariyb 23 000 ta e’lon orasida sovet va Rossiyada ishlab chiqarilgan mashinalar – eski “Jiguli”, “Moskvich”, “Volga”lar hamda byudjet segmentidagi arzon Xitoy modellari ham ko‘p.
Naqd pulsiz to‘lov faqat avtomobil xaridiga taalluqli emas
1-apreldan boshlab naqd pulsiz to‘lov shakli ko‘plab operatsiyalar uchun majburiy bo‘ladi: AYoQShlarda yoqilg‘i va elektromobillarni quvvatlantirish uchun to‘lovlar, summasi 25 mln so‘mdan ortiq bo‘lgan tovarlar va xizmatlar xaridi, davlat va kommunal to‘lovlar hamda boshqa yirik miqdordagi bitimlar shular jumlasidandir. Ko‘chmas mulk sotib olish ham ushbu talab doirasiga kiradi.
